Bình sinh, cho đến bây giờ đã sang bên kia dốc cuộc đời, tôi vẫn thường tự cho mình là kẻ  không đến nỗi phải xấu hổ với danh phận của một thằng đàn ông. Trong mắt vợ tôi, tôi là một người đàn ông đích thực đáng để chăm sóc yêu chiều. Trong mắt tôi, tôi là thằng đàn ông hơn rất nhiều thằng đàn ông khác.

         Về chuyện này là cả một lĩnh vực triết lý sâu xa, một chủ đề mênh mông sâu sắc mà tiếc thay lâu nay ít ai bàn tới. Mặc kệ chuyện thiên hạ thờ ơ với thiên phận đàn ông, riêng tôi, tôi thầm tự đắc về cái chất đàn ông của mình. Ấy thế mà bỗng có một ngày đẹp trời, trên một phiên chợ vùng cao, tôi bị choáng váng vì tự thấy xấu hổ với mình khi ngồi nghe trộm câu chuyện của hai người đàn ông xa lạ.

Bên một chiếc bàn gỗ mốc thếch, tôi ngồi uống rượu với một người bạn. Anh này thạo nhiều thứ tiếng dân tộc vì đã một thời chuyên đi thu mua nấm rừng, thảo quả trong các bản làng xuất sang Trung Quốc. Bàn bên cạnh có hai người đàn ông mặc quần áo chàm vừa nốc từng bát rượu đầy vừa chằm chằm nhìn vào mặt nhau. Ngồi né ra xa một chút là một người phụ nữ váy áo thêu xanh đỏ, khắp người đeo không biết bao nhiêu vòng bạc lủng lẳng.

Suốt đến gần nửa tiếng đồng hồ chỉ thấy có một anh chàng nói, khi thì giận dữ khi thì nghẹn ngào, có lúc lại đắm chìm trong ưu tư như bị men rượu nhấn chìm. Can rượu to trên bàn đã vơi quá nửa, bỗng hai người đàn ông ôm chầm lấy nhau, nức lên rưng rức. Cái bàn ọp ẹp chao ngiêng làm hai bát rượu đổ tóe ra sàn. Lẳng lặng nhìn hai gã đàn ông quá say, người đàn bà cúi xuống nhặt những chiếc bát đặt lên bàn rồi lẳng lặng mở nút cái can nhựa cao đến hai gang tay, nghiêng can rót rượu đầy tràn hai miệng bát. Xong xuôi lại trở về chỗ, lẳng lặng nhìn bâng quơ ra rặng núi giăng ngang trước mặt.

Thấy cảnh lạ lùng, tôi thì thầm hỏi anh bạn xem chuyện gì đang xảy ra. Thì ra hai gã đàn ông này chính là “tình địch” của nhau, theo cái cách định nghĩa ngu ngốc của người dưới xuôi chúng ta. Một anh là chồng, còn một anh là người yêu cũ của người đàn bà đang ngồi đây. Nhìn kỹ ra thì cô vẫn còn khá trẻ nhưng vẻ tiều tụy và cam chịu làm cho ta nghĩ rằng đấy đã là một thiếu phụ nhan sắc đang tàn.

Chiều tối ngày hôm qua họ đã xuống đến chợ. Như nhiều đôi khác, hai vợ chồng này buộc ngựa vào một góc bên quán, ăn một bữa no nê rồi chia tay nhau. Sáng hôm nay họ lại tìm về quán cũ theo lệ thường để rồi sẽ lại ăn một bữa trước khi túc tắc dắt ngựa đi về. Thế nhưng lần này, cô vợ không về quán một mình mà dẫn theo anh người yêu cũ. Thế là ba người ngồi cùng nhau. Hai người đàn ông và một người đàn bà.

Anh bạn tôi ngồi xây mặt ra cửa nhưng căng tai về phía bàn bên để nghe và cố hạ giọng dịch cho tôi nghe từng câu nhát gừng đứt quãng của người đàn ông đang vừa nói vừa uống một cách đầy bức xúc. Anh bạn tôi còn phải tóm tắt cả câu chuyện đã xảy ra trước khi tôi hỏi, thế nhưng vẫn theo kịp được khúc sau vì anh kia cứ nói một câu lại uống một hớp, rồi lại gật gật cái đầu như đang cố vắt ra các ý nghĩ lộn xộn nằm đâu đó bên trong óc mình.

Tôi vừa nín thở để nghe và cố sắp xếp các lời dịch của anh bạn. Cuối cùng thì tôi hiểu được đại khái câu chuyện giữa hai người đàn ông, một người chỉ nói, vừa nói vừa nghẹn ngào, một người cúi gằm mặt xuống vừa nghe vừa cắn chặt hàm răng. Bỏ qua những câu vòng vo mà tôi không nhớ mà cũng không hiểu hết ý thì tóm tắt lại là như sau:

- Thằng Xín Thau kia, mày uống hết cái bát ấy đi rồi nghe tao nói. Suốt đêm qua tao đau tức cái tim, đau quặn cái ruột.Tao đi theo vợ mày về đây tìm mày.

-…

- Cái ngày bố mày theo ông thầy cúng đưa mày đến đón vợ mày về, tao buồn muốn chết. Tao đã bắn hết cả một túi thuốc, nhồi hết đạn chì thì nhồi sỏi sạn vào mà bắn. Đáy nòng vỡ ra, sẹo trên má tao vẫn còn đây này.

-…

- Sau khi cưới, vợ mày nó bảo rằng tao đừng buồn, mày thương vợ lắm. Tao tin nó quá, thế là tao vui.

- ….

- Phiên chợ trước tao được tin nhắn là phiên này vợ chồng nhà mày sẽ đi. Tao đắp vội mấy khúc bờ ruộng cho xong, tao bỏ cái đám cưới trong bản để ra đây gặp vợ mày.

- …

- Mày phải biết. Khi đi ra chợ tao vui quá, bỏ không bắn hai con chim to trên cành, bỏ không bắn một con nhím to trong bụi. Tao chỉ nghĩ đến cái lúc được gặp vợ mày. Thật đấy. Tao vẫn còn thương con vợ mày lắm mà.

- …

- Đến lúc tao tìm được con vợ mày, tao vui đến chảy cả nước mắt. Tao lại hát lại cái bài mà ngày xưa lần đầu tao hát vào bên tai con vợ mày, cái đêm đầu tiên tao gặp được nó.

- …

- Thế mà, dắt nhau đi rồi, đèn tao chiếu vào tận mặt mà tao không còn nhận ra nó là cô con gái đẹp nhất bản. Giàng ơi. Ngày xưa cái mặt ấy tròn như trăng rằm, hai cái vú nó tròn to như hai quả dưa chín, cái tay nó đẹp như mình con trăn trên cây, tiếng nó cười hay như chim hót làm nắng cũng cười theo, cái váy nó thơm như hoa rừng làm bướm cũng bay theo.

- …

- Giàng ơi. Đêm qua tao chỉ thấy mặt nó cong méo như trăng hạ tuần, ngực nó nhăn như hai quả bí héo. Nó không cười, nó chỉ muốn khóc. Tao đau cái tim tao quá. Giàng ơi.

- …

- Mày nói đi. Là thằng đàn ông, mắt mày có nhìn thấy vợ mày nó khổ hay không? Là thằng đàn ông, mày có thấy vợ mày nó buồn hay không?

- …

- Mày là thằng tốt số nhất đời. Mày sinh vào lúc nào mà mày lấy được vợ mày. Mày thật là có cái tội to. Hôm nay tao định đánh mày, tao thương con vợ mày quá.

- …

- Lần này tao mang hai bao ngô giống. Tao không bán nữa. Mày mang về đi mà trồng. Phiên chợ sau tao gửi phân bón vào cho.

- …

- Đến kỳ ngô ra bắp tao bảo mày cách đặt bẫy. Tao có bài thuốc, bẫy sập là lợn rừng ngấm thuốc không chạy được đâu. Tao sẽ cho mày. Nếu nhím sập bẫy, mày bắt nguyên cả con mang ra chợ. Có người mua ngay. Ba cái dạ dày nhím sống là đổi được một con lợn giống to.

- …

- Mày không được lười. Mày đói thì tao kệ mày nhưng vợ mày thiếu thóc thiếu ngô là tao đánh mày đấy.

- …

- Thằng Xín Thau kia, mày có phải là thằng đàn ông hay không?

-….

Nhìn hai gã đàn ông gục đầu vào nhau rưng rức khóc trên hai bát rượu đã cạn khô, tôi thấy thật là khó tả. Nhìn sang người đàn bà lẳng lặng ngồi bên, tôi không đọc được những ý nghĩ gì đang ẩn hiện trong đầu cô ta. Phải chăng là vừa hạnh phúc vừa tủi thân, phải chăng là vừa ái ngại vừa thương xót cho cả hai gã đàn ông của cô.

Rất lâu về sau, một lần tôi đem câu chuyện này kể cho vợ tôi nghe. Vợ tôi thở dài, cầm cái điều khiển tắt phụt màn hình vô tuyến đang lải nhải vô duyên và bâng quơ nói: “Đàn ông như thế mới là đàn ông”.

PHẠM HOÀNG HẢI

[Vietbao]

  Con sẽ không đợi một ngày kia 

  khi mẹ mất đi mới giật mình khóc lóc

  Những dòng sông trôi đi có trở lại bao giờ?

  Con hốt hoảng trước thời gian khắc nghiệt

  Chạy điên cuồng qua tuổi mẹ già nua

mỗi ngày qua con lại thấy bơ vơ

ai níu nổi thời gian ?

ai níu nổỉ bao giờ…

Con mỗi ngày một lớn lên

Mẹ mỗi ngày thêm già cỗi

Cuộc hành trình thầm lặng phía hoàng hôn.

Con sẽ không đợi một ngày kia

có người cài lên áo cho con một nụ bạch hồng

mới thảng thốt nhận ra mình mất mẹ

mỗi ngày đi qua đang cài cho con một bông hồng

hoa đẹp đấy – cớ sao lòng hoảng sợ ?

Giọt nước mắt kia bao lâu nữa của mình…

Ta ra đi mười năm xa vòng tay của mẹ

sống tự do như một cánh chim bằng

Ta làm thơ cho đời và biết bao nhiêu người con gái

có bao giờ thơ cho mẹ ta không ?

Những bài thơ chất ngập tâm hồn

đau khổ – chia lìa – buồn vui – hạnh phúc

Có những bàn chân đã giẫm xuống trái tim ta độc ác

mà ta vẫn cứ đêm về thao thức làm thơ

ta quên mất thềm xưa dáng mẹ ngồi chờ

giọt nước mắt già nua không ứa nổi

…

Ta mê mải trên bàn chân rong ruổi

mắt mẹ già thầm lặng dõi sau lưng

Khi gai đời đâm ứa máu bàn chân

mấy kẻ đi qua

mấy người dừng lạỉ

Sao mẹ già ở cách xa đến vậy

trái tim âu lo đã giục giã đi tìm

ta vẫn vô tình

ta vẫn thản nhiên ?

…

Anh đã bao lần dừng lại trên phố quen

ngả nón đứng chào xe tang qua phố

ai mất mẹ

sao lòng anh hoảng sợ

tiếng khóc kia bao lâu nữa của mình ?

Bài thơ này xin thắp một bình minh

trên đời mẹ bao năm rồi tăm tối

bài thơ như nụ bạch hồng

con cài sẵn cho tháng ngày…sẽ tới !

♫ Bấm ► đế nghe… ♫

[Đỗ Trung Quân]

  Xin đừng mời tháng tư một ly cà phê
  Ta sợ hoa xoan mất ngủ
  Dẫu bỏ muỗng đường vào câu hát cũ
  Chẳng làm ngọt môi nhau.

Đành từ chối ly cà phê em trao
Kẻo mất ngủ cả một đời xa xứ
Xưa trót uống một ngụm môi thiếu nữ
Có ai ngờ không ngủ suốt mười năm.

Nhỏ xuống tháng tư từng giọt đắng long tong
Quán thời gian không bán ngày xa cũ
Ký ức bồn chồn bên tháng tư vần vũ
Xoan không nói gì chỉ tím phía người đi …

[Chu Minh Khôi]

  Tôi đếm tuổi mình bằng những sợi mùa thu 

  Bằng những gót chân trăng nhón qua thời tóc rối 

  Bằng những giọt cà phê bốc khói 

  Âm thầm tan vào hun hút kẽ đời.

Tôi đếm tuổi mình bằng những rong chơi 

Bằng những chuỗi hoàng hôn tôi xâu trong nỗi nhớ 

Bằng những hạt cườm lăn đến cuối chiều thì oà vỡ 

Thành mưa. 

Tôi đếm tuổi mình bằng những ngày mưa 

Bằng những con đường cỏ bao mùa xanh – úa 

Bằng bao ngày ngóng dáng tóc em không về nữa 

Bằng ấm mềm cát ở phía bờ xa.

Tôi đếm tuổi mình bằng những tháng năm qua 

Tiếng chuông đồng hồ vỡ vụn trên gác xép 

Bằng những chuyện chẳng thành thơ năm nào tôi cũng viết

Cho người ấy, cho tôi.

[Đàm Huy Đông]

1

Lâu rồi, má tôi có đi coi phim Công lý báo thù người ta chiếu đằng sân Xã ủy. Dượng Bảy (lúc chưa phải là dượng Bảy) bữa đó cũng coi chung, ngồi kế bên má, gần cái phông vải lớn. Coi hát thì chỗ này là ngon lành nhất, nhìn đào kép rõ, mụt ruồi giả của họ bị rớt, hoặc áo vua rách mình cũng thấy, nhưng đây là chiếu bóng, cái phim từ đầu tới cuối chỉ ca hát với đánh nhau. Cứ mỗi lần nhân vật ra đòn là má tôi né, thấy máu má tôi che mắt kêu trời, tới cảnh mấy con trăn rắn lớn bò tới thì khán giả đều sụt lùi ngã rạp sắp lớp lên nhau la ó ré. Má tôi sợ tới quên trời đất, dúi mặt vô lưng người thanh niên lạ hoắc bên cạnh, tức dượng Bảy. Khi phim gần hết, nam nữ chính múa hát ứ ư thì dượng Bảy đã chính thức chạm vào  ngón tay út của má.

Hết phim má tôi để lại một cái lông ngỗng, em là cháu ông xã Nghiệp, rồi chìm mất vào dòng người. Năm bữa sau dượng Bảy (lúc đó sắp là dượng Bảy) nhờ một người bạn của ông ngoại tới nhà. Bữa đó má tôi chở mía đi lò đường để ép, dì Bảy ở nhà nấu cơm. Bạn già của ông ngoại khều dượng Bảy hỏi, “mầy thương đứa đó hả ?”. Dượng ngó cái người thấp thoáng trong bếp, thấy cái eo thon, đuôi tóc dài, gương mặt nhỏ nhắn xinh xẻo, trên môi lúc nào cũng nhoẻn cười , dượng tưởng người quen liền gật đầu. Tới đám ăn trầu uống rượu mới hay dì Bảy có người chị sinh đôi, tức là má tôi. Hai người giống nhau đến mức khó mà phân biệt được, nên đã nhiều người há hốc, “Ủa, mới thấy con Bảy xách giỏ đi chợ cái độp giờ sao nó làm cỏ ở nhà rồi ?” Dượng Bảy cũng cầm khay rượu há hốc ra, hết nhìn cô chị rồi tới cô em. Bẽ bàng. Lỡ làng.

 2

- Cô không phải người tôi thương.

Dượng Bảy phũ phàng nói thẳng trong một tối say mèm, say đến nỗi thay vì chỉ thẳng dì Bảy thì dượng dứ dứ vô cái gối. Dì Bảy mắc cười quá, khẽ khều sườn chồng, nhỏ nhẻ, em bên này nè anh. “Tôi nhớ em từ bữa đi coi chiếu bóng tới giờ…”, dượng nói sau khi day lại ôm dì, sau khi cầm ngón út nhỏ nhắn của dì nắn mãi. Dì kệ, để tay mình ở đó, mặt héo lòng hon bỡi bàng hoàng, phải như bình thường dì đã thanh minh giòn giã, “Đây Bảy à nghen, con Bảy, không phải Sáu…” Nhưng dì biết nói gì cũng muộn, người nhầm lẫn là chồng dì, tối đó đúng tối tân hôn.

Bữa sau ra vườn đắp mấy họng đìa, hồn vía để đâu mà dượng xắn lưỡi dá vô chân, máu chảy đầm đìa. Dì Bảy bứt lá chuối non nhai nghiến ngấu đắp lên vết thương của dượng, máu trôi bả chuối này dì đắp lên bã chuối khác, miệng không hay chát. Dượng lắc đầu nói, cô không phải người tôi thương, người ta kia thấy máu trên phim còn không dám nhìn…

Hôm gặt, dì đẩy xuồng lúa bó trên mương ruộng cạn, mồ hôi này chưa khô mồ hôi kia lại tươm bê bết, lúc ăn cơm dượng ngồi gần nhăn mặt, cô không phải người tôi thương, đàn bà gì đâu mà chua lè, người ta kia thơm phức như múi mít…

Năm sau vợ chồng cãi nhau, bữa đó chồng có rượu nói ngang, tức quá vợ đá vô ống quyển của dượng rồi té chạy. Chồng rượt sát đằng sau. Lọt qua cây quao che khuất tầm nhìn, vợ liền xõa tóc đủng đỉnh đi ngược lại, hỏi lớn, “dượng Bảy, cầm chổi chà chạy đâu gấp vậy ?”. Chồng tưởng chị vợ tới chơi, khựng lại sượng trân, “à, tôi.. tôi đuổi mấy con gà…” rồi mời vợ vô nhà, rót nước cho vợ uống, hỏi vợ đói bụng không để chồng nấu cơm. Vợ nằm chờ cơm đòng đưa trên võng, ngó dượng chổng mông thổi lửa, mắc cười nhưng buồn quá, không cười được. Tối đó chồng chắc lưỡi hít hà xoa dầu gió vô chỗ chân bầm tím, chồng nói cô không phải người tôi thương, người ta kia thấy đánh nhau trong phim còn sợ…

Năm sau dì sinh con gái đầu lòng, tóc rụng xơ xác, dượng Bảy ngó lom lom vào đỉnh đầu trống trãi nói, cô không phải người tôi thương, người ta kia tóc nắm môt vốc, mướt rượt…

Cô không phải là người tôi thương, sau này dượng còn nhắc đi nhắc lại câu này, mỗi khi say. Mà nghề thợ mộc cất nhà của dượng thiếu gì dịp say. Dỡ gỗ, nhậu. Lên đòn dông, nhậu. Lợp nhà, nhậu. Nhưng say nhất là về đám giỗ bên vợ, phải ngượng ngập gặp chị vợ lúc này cũng đã có chồng, phải nhớ lại mùi tóc, làn da, ngón tay nhỏ xíu nóng rẫy năm xưa. Nhưng đáp lại cái câu tạt mặt phũ phàng vô duyên vô dùng là một cái nhoẻn cười, cũng đôi khi dì Bảy hỏi lại, “chắc không à?”, mà dượng có lần dõng dạc nói chắc, dì vặn ngay, ‘vậy sao hồi hôm ôm tui ?”. Dượng Bảy không biết trả lời sao, đành ngoẹo đầu ngáy o o.

Có lần dượng đi đám giỗ ba bữa chưa về, dì lấy tờ giấy vẽ bản đồ nhà mình, vẽ sông Cái Tàu cong cong ẹo ẹo qua rạch Giồng Ông, vẽ chòm cây trâm bầu dưới bến, vẽ cái nhà có bàn ông Thiên đằng trước, ghi chú rõ ràng “Nhà Hai Hiệp”. Trâm bầu thì dì viết chữ “trâm bầu”, không thôi người ta nói đó là so đũa sao. Xong dì sai con đem tờ giấy cho dượng. Đi te te về, dượng nạt, ý cô nói tui đi nhậu không biết đường về nhà hả ? Cô sâu cay hết biết. Thiệt là… cô không phải người tôi thương, người ta kia mủ mỉ thật thà…

3

Ba mươi năm sau, dượng Bảy đột quỵ. Chân yếu, miệng méo, xãi lai nằm một chỗ, mỗi khi dì dìu đỡ vào nhà tắm, giặt khăn với nước ấm lau khắp người, thay quần áo cho, dượng mắc cỡ quá nói câu gì đó, dì Bảy phiên dịch là, “cô đâu phải người tôi thương. Người ta kia kín đáo, ý tứ tới cái tên còn không dám nói thẳng ra…”. Dượng nghe chảy nước mắt. Dì hết hồn, hớt hãi nhắn xuống xóm Rẫy kêu má tôi qua, để an ủi tinh thần dượng.

Buổi đó nhá nhem, đèn đỏ ối, dượng Bảy nhìn má tôi rồi ngơ ngác ngó quanh tìm dì, rướn cái cổ lên dượng nói từng chữ lục cà lục cục, “chị không phải người tôi thương…”

[Nguyễn Ngọc Tư]

Mỗi ngày tôi lượn lòng vòng trên phố chừng 10 – 20km.

Tắc đường.

Khói xe.

Nắng.

Gió.

Những lúc ấy tôi thường nghe nhạc. Giai điệu rộn rã khi vui. Trầm lắng, hoặc ngược lại, gào thét khi buồn. Và random khi chẳng muốn nghĩ gì cả. Một tối, phóng xe ngược gió, tôi giật mình khi trong đầu bỗng vang vang đoạn điệp khúc của “Lemon tree” , thấy mình cũng đang “driving driving driving around”, tìm kiếm một cái gì đó, một nơi nào đó, một người nào đó, hiển hiện, hữu hình nhưng không cụ thể.

Thỉnh thoảng, có những khoảng rất lâu tôi không viết nhật ký, không viết blog. Để khi nhìn lại, đọc lại thấy hai trang giấy gần nhau là hai ngày tháng rất cách xa nhau. Điều gì đã xảy ra trong cái khoảng trống có khi rất rộng lớn ấy ? Tôi gọi đó là những khoảng lặng, mà ở đó, cuộc sống sẽ chìm xuống trong một nhịp điệu lặng lẽ. Không thể gọi nó là bình yên, ai biết được bao nhiêu mưa đã thấm vào đất và tan đi. Cũng không thể gọi là êm đềm, bởi vì ngay cả những dòng sông êm ả nhất cũng có sóng ngầm dưới đáy. Có thể đơn giản là những ngày lặng lẽ, khi cuộc sống dịu dàng trôi đi, mỗi ngày không phải là sự lặp lại của ngày kia, nhưng cũng là một nhịp thân thuộc. Đến cái cây đầu phố cũng thành thân thuộc trong những sáng chiều về qua. Đến những người lạ cũng trở thành thân quen khi vài lần chạm mặt. Những sách vở, âu lo dịu nhẹ, những nỗi buồn chôn sâu, những lời hứa đợi giạt vào một góc nào thẳm sâu, lặng lẽ.

Sau này, đọc lại tôi nhận thấy cứ sau mỗi khoảng lặng lòng tôi lại dịu dàng hơn, ít xa xót hơn, nhiều vị tha hơn, và có lẽ là cả già dặn hơn. Như cái giọng văn bây giờ, đều đều, êm êm, không nhiều mơ mộng, không nhiều thổn thức. Bạn đừng ngạc nhiên khi tôi thay đổi, đừng thất vọng khi tôi không viết những dòng trong trẻo như xưa. Làm sao có được cuộc đời như sương mai, từ lúc sinh ra cho đến lúc rời khỏi nhân gian chỉ giữ cho mình một nét mặt, một ánh mắt nhìn thanh thản veo trong ?

“Chiều nay em ra phố về, thấy đời mình là những chuyến xe …”

Trưa nắng, quán cafe quen bỗng mở nhạc Trịnh. Không lời. Da diết. Ừ cuộc đời như những chuyến xe. Cứ ngỡ mình đi mãi mà chuyến nào cũng có một điểm dừng. Mỗi điểm dừng lại có người lên, người xuống. Một chuyến xe qua bao ngả rẽ, bao gập ghềnh, bao núi cao, đèo sâu. Một chuyến xe qua bình yên nắng đẹp, qua dịu dàng mưa xuân, qua lãng đãng chiều thu, qua nhẹ nhàng ngày gió thổi. Một chuyến xe cứ đi về phía cần dừng. Một chuyến xe không đi được đến hết con đường. Cũng có khi vĩnh viễn nằm lại một vùng đất nào đó. Cuộc đời rộng dài là thế mà cũng ngắn ngủi là thế. Tình yêu mênh mông là thế mà cũng mong manh là thế.

“Như biển kia dẫu rộng. Mây vẫn bay về xa …”

Mây vẫn bay về xa …

Thì em cũng có đôi lần,

…cần riêng anh đấy thôi …

Tôi tìm hiểu thông tin tuyển dụng cho một người bạn. Bạn muốn tôi cung cấp thông tin một cách nhanh chóng. Ừ thì tôi biết, ở cái xứ này chỉ có người đợi việc chứ không có việc chờ người. Nhưng khi thông báo với bạn rằng chỗ ấy đã có người “trên cơ” bạn, những SMS an ủi đầy chân tình của tôi được đáp trả bằng sự im lặng! Sự im lặng của một người vô tâm.

Kết thúc thời sinh viên, tôi và người bạn đi mỗi người một nơi. Sợi dây liên hệ đã bao lần đứt rồi lại nối. Nối rồi đứt. Đến giờ, tôi vẫn không hiểu tại sao bạn lại chọn cho mình sự im lặng. Im lặng mang đến sự bình yên cho bạn chăng? Nỗi buồn khi mất đi một tình bạn không bằng nỗi buồn khi nghĩ rằng bạn chưa từng xem tôi là người bạn thật sự.

“Khi yêu, người ta có nhu cầu bộc lộ tình yêu và nhu cầu cần biết người kia có yêu mình không”. Đó là một trong những bài học tâm lý trong trường đại học mà họa hoằn tôi còn nhớ. Để bây giờ khi bạn đau đáu hỏi: “Sao ta im lặng trôi qua nhau?” – Tôi có thể nói với bạn rằng: “Đó là sự im lặng khi tình yêu chưa đủ mạnh”.

Thật đáng buồn!

Nhưng đáng sợ là khi tôi có lỗi mà người không nói, không cho cơ hội để sửa. Im lặng vì thiếu lòng bao dung.

Đáng sợ hơn nữa là khi ai đó im lặng ra đi, im lặng chấm dứt cuộc tình. Cảm giác bị thiếu tôn trọng vây bủa mỗi đêm. Cái tôi cần không phải là lời thanh minh mà là lý do. Tôi muốn biết lỗi lầm của tôi nằm ở đâu. Tôi không trong sáng và thánh thiện như một thiên thần để có thể nghĩ rằng: người ra đi trong im lặng là vì muốn tôi hạnh phúc.

Ngẫm lại, mình đã trải qua bao lần im lặng đáng buồn và đáng sợ. Thế mới thấy câu “im lặng là vàng” sao mà vô duyên và thừa thãi quá! Ấy vậy mà nó từng được tôi tin và làm theo như một tôn chỉ: Khi buồn, khi giận… thậm chí khi yêu ai, tôi đều im lặng.

Hôm nay, tôi chủ động gọi điện để nói với lý do vì sao tôi không liên lạc với bạn trong một thời gian dài. Không phải vì tôi đã quên những gì bạn viết cho tôi mà vì tôi ghét sự im lặng, tôi không muốn im lặng với bạn nữa. Thế thôi!

Trước ngưỡng cửa ba mươi, có phụ nữ chọn chồng để được làm mẹ, có phụ nữ chọn làm mẹ, ngoài ra không chọn gì khác. Cả hai đều dũng cảm như nhau. Thậm chí người ta vẫn nói làm mẹ một mình là những người phụ nữ dũng cảm mạnh mẽ. Tôi lại thấy những người phụ nữ chọn chồng để được làm mẹ mới thật sự là dũng cảm. Chỉ vì muốn làm mẹ, phải rước cả một ông chồng vào đời mình.

Tôi vẫn bảo với những cô bạn đơn thân muốn tìm lời khuyên, rằng, hãy xem, tôi chỉ hơn bạn có mỗi một tờ giấy thôi, đó là tờ đăng kí kết hôn, nhưng tôi thua kém bạn tất cả: cơ hội phát triển trong sự nghiệp, quyền tự quyết, thời gian chăm sóc bản thân, sự tự chủ trong đời, sự độc lập về tinh thần, và thậm chí không có cơ hội được ngủ dang tay chân trên một chiếc giường lớn không vướng víu.

Sự thật là trong những năm sống một mình, tôi cũng vẫn luôn luôn thèm được ngủ dang tay cân trên một chiếc giường lớn không vướng víu (thay vì chiếc giường đơn phủ chăn đơn trên một chiếc gối đơn). Tuy nhiên sự độc lập của người phụ nữ rất rõ ràng, khi bạn kết hôn so với khi bạn độc thân.

Vì khi độc thân, bạn có quyền chọn bố cho con, bất cứ lúc nào. Tôi có gặp một trường hợp, sẵn sang ra nước ngoài thụ tinh nhân tạo để đứa con tóc vàng mắt xanh, đẹp như tranh vẽ, như mơ ước.

Khi bạn kết hôn, hãy thú thật đi, có bao nhiêu phần trăm người kết hôn vì muốn con mình sẽ có nhan sắc và tính tình như người đàn ông đang đeo nhẫn cưới cho mình? Hay bạn kết hôn vì lỡ có bầu, vì bố mẹ giục, vì yêu, vì đã yêu, vì cần một chỗ dựa, vì đã yêu nhau quá lâu, vì không còn sự lựa chọn nào tốt hơn, vì tiền, vì những lí do khác không sao giải thích nổi? Tôi có người bạn lấy chồng vì quá hâm mộ chồng, nhưng kết cuộc, chồng cô lại không hâm mộ cô được như cô mong muốn, họ đã chia tay, không con cái.

Tôi có một cô bạn nữa, lấy chồng vì chồng quá tốt. Có một cô bạn nữa, lấy chồng vì chồng đã chờ cô ấy gần mười năm, từ lúc cô ấy còn trẻ. Có một cô nữa, lấy chồng vì thèm khát một đám cưới hoành tráng, sau đó, họ cũng li thân lâu rồi. và cô ấy phần nhiều thời gian dành cho mạng Internet, thôi không nghĩ tới những đám cưới hoành tráng nữa.

Song, làm mẹ một mình không đáng sợ như bạn tưởng. Tôi thấy đáng sợ hơn là những người bị buộc phải làm single –mom mặc dù vẫn có chồng, vẫn có gia đình. Vừa phải nuôi chồng, vừa phải vượt cạn, một mình, vừa “nằm ổ” sau sinh vừa phải cáng đáng mọi gánh nặng kinh tế cũng như công việc trong gia đình. Những người mẹ “độc thân” bất đắc dĩ ấy trong gia đình nhiều tới mức tôi đã gặp ở mẹ tôi, ở bạn bè tôi, ở những người tôi gặp, tôi quen, tôi nghe kể.

Có thể rất nhiều đàn ông không nghe thấy tiếng người bạn đời của mình khóc.

Cũng có những phụ nữ không bao giờ khóc trước mặt chồng.

Ngày nhỏ lên chùa, khi mẹ tôi quy y vào cửa Phật, tôi nghe thấy trong chùa dạy rằng những người không gia đình con cái, mình cứ cho là họ khổ, chứ với cái nhìn duy tâm của thầy , thì đó mới là những người kiếp trước tu trọn vẹn, kiếp này được Trời Phật cho bớt gánh nặng trần gian.

Tôi không biết gánh nợ trần gian nặng bao nhiêu, tôi không rõ con người thường cầu xin gì Trời Phật, không gánh nặng thì cầu gánh nặng, có gánh nặng rồi lại cầu xin được tròn vẹn hạnh phúc, thảnh thơi? Có phải là mâu thuẫn không!

Nhưng tôi biết rõ có những người muốn làm chủ đời mình. Hôn nhân hoàn hảo thì có thể chờ được chứ đứa con hoàn hảo thì phải được sinh ra vào lúc người mẹ có sức khỏe tốt nhất, kinh tế vững vàng nhất, sự nghiệp ổn định nhất, hiểu biết và tâm trạng tốt nhất. Đó là khi ba mươi. Hãy để đàn ông chờ mình chứ đừng để con mình phải chờ mình. Hãy sinh nó ra đi để yêu nó như nó sẽ yêu mình.

Để hiểu ra hạnh phúc không cần đám đông thừa nhận, tung hô. Dù người khác đang rình để ném đá vào ta. Những người sống ở ngoài đời ta, không giúp ta nhưng muốn phán xét cuộc sống của ta…

Nở vàng bên bến sông

Em đang thì con gái

Đợi anh chưa lấy chồng.

Anh rụt rè không dám

Hái một bông cải ngồng

Sợ làm con bướm trắng

Giật mình bay sang sông.

Qua bao mùa hoa cải

Chỉ mình anh biết thôi

Mình anh không dám hái

Hoa cải bay về trời.

Bâng khuâng chiều làng bãi

Không còn hoa cải ngồng

Ai xui anh trở lại

Ngày em đi lấy chồng.

Anh lại gieo hạt cải

Lại âm thầm đợi mong

Có một người con gái

Đợi anh chưa lấy chồng.

[ Nghiêm Thị Hằng ]

Ngày xưa, cũng từ làng quê thanh bình này đã nuôi lớn Thi. Lớn lên giữa cánh đồng hoa cải rực rỡ, Thi có vẻ đẹp mặn mà của hương đồng gió nội. Mái tóc đen nhánh mượt mà của Thi là niềm ao ước của bao cô gái làng, đôi môi mọng đỏ và đôi má hồng hây hây của cô gái vừa bước vào tuổi trăng tròn khiến bao ánh mắt si mê mỗi khi Thi đi ngang qua. Mỗi sáng Thi đều vùng dậy chạy ra để ngắm màu vàng rực rỡ phía cuối triền đê. Không hiểu vì sao nhưng Thi luôn mê mẩn cái màu vàng rực của hoa cải. Cái màu vàng ẩn chứa bao ước mơ thầm kín của cô gái tuổi tròn trăng lần đầu tiên biết e lệ trước một ánh mắt tha thiết dịu dàng. Thi có thói quen để chân trần chạy ùa ra hòa mình vào những luống hoa vàng rực, nâng niu trên tay những cánh hoa mềm rồi hất tung lên trời và ngửa cổ hít sâu vào lồng ngực hương vị tinh khiết của sớm mai se lạnh, hít thật sâu hương nồng hoa cải….

Thi thở nhẹ đưa tay lướt qua những luống hoa vàng rực, những hạt bụi vàng lấm tấm rơi trên chiếc áo Thi đang mặc, cảm giác trở lại quê nhà thật đặc biệt. Bất chợt một ngọn gió lạnh vụt ngang thổi tung những cánh hoa và phấn hoa rơi đầy trên mặt trên tóc cô, hơn mười năm rồi Thi mới có lại cảm giác như thế này, cô bỗng thấy khóe mắt mình cay.

- Thi phải không?

Thi giật mình nghe một giọng nói trầm đục từ phía sau, ánh mắt mê mải của cô chợt dừng lại ở người đàn ông da sạm nắng, nhưng trên gương mặt sở hữu một đôi mắt thật sáng và cương nghị. Tim Thi bỗng đập loạn lên khi nhận ra người đàn ông đó chính là Trung. Đúng vậy, không thể sai được, chính là Trung.

- Thi về khi nào?

- Thi về sáng nay, anh Trung….dạo này…sống ra sao?

- Như Thi thấy đó, tôi vẫn cô đơn vẫn gắng bó với ruộng đồng sông nước, gắng bó với hoa cải…

- Anh ….vẫn sống một mình ư?

- Vẫn vậy Thi à

Thi bỗng thấy trái tim mình nhói đau khi nghe giọng cười trầm ấm và có pha chút chua chát của Trung. Né tránh ánh mắt Trung đang hướng về mình, Thi chỉ ra cánh đồng vàng rực bên sông:

- Mùa này hoa cải mọc vàng đẹp lịm người

Trung nhìn lướt qua gương mặt người phụ nữ trước mặt rồi nhìn về phía luống hoa cải nở vàng rực khẽ gật đầu:

- Ừ, mùa này cải trổ bông….hơn 10 năm rồi nhỉ, hoa vẫn đẹp đến lịm cả người…

Vừa nói Trung vừa đưa tay về luống hoa cải gần bờ sông hái một chùm đặt vào tay Thi, nhìn sâu vào đôi mắt Thi nói bằng một giọng trầm đục:

- Mùa cải ngồng, lỗi hẹn rồi…phải không Thi?

Thi khẽ gật đầu, bàn tay Thi run lên với một cảm giác khó tả, cảm xúc ngày xưa bỗng ùa về….

….

…..

Ngày xưa, nơi bến sông..có hai người đã từng tha thiết yêu nhau.

Trung từng nói với Thi: “Có người nói cái đẹp của hoa cải là cái đẹp bầy đàn. Nếu tách từng hoa riêng lẻ sẽ thấy rất bình thường, nhưng khi cầm trên tay một chùm hoa vàng rực rỡ ta mới thấy hết cái đẹp của nó. Và em là kết hợp của cả một chùm hoa cải vàng rực rỡ, đẹp đến lịm cả người…”.

Lấy vài nhánh hoa cải vàng Trung uốn thành vòng hoa đặt lên đầu Thi như chiếc vương niệm vinh danh tình yêu – món quà tặng đầu tiên của tình yêu của họ là vậy.

Tình yêu của hai người như luống cải ngồng chín vàng tách hẳn màu xanh thẳm của lá, tỏa hương nồng nàn trên bến sông. Những triền hoa cải chạy dọc bến sông đã chứng kiến biết bao những giây phút êm đềm của tình yêu đôi lứa, chứng kiến nụ hôn dịu dàng e ấp và lời hứa hẹn trăm năm của Thi và Trung. Của những bước chân còn chưa nhuốm bụi trần, của những nụ cười còn hồn nhiên thanh thoát bay theo bụi hoa vàng li ti. Mỗi cánh hoa như được dát lên màu vàng rực rỡ của nắng sớm. Có những đêm trăng Trung ôm đàn ngồi so dây bên thềm nhà hắng giọng hát vài câu vu vơ, thỉnh thoảng xen lẫn giọng cười trong trẻo của Thi. Để rồi lần đầu tiên bàn tay chạm bàn tay, đôi làn môi thanh xuân khẽ chạm vị xuân gần….

Nhà Trung nghèo quá , cảnh nhà em út nheo nhóc, cha ốm nặng nên Trung đành xếp lại ước mơ thi đại học. Ngày ngày mưa nắng với ruộng đồng.

Sang năm sau, , bố mẹ Thi gửi gắm cô con gái cưng cho nhà người dì ruột ở Sài Gòn để thi đại học. Ngày Thi đi, nước mắt Thi thấm đẫm vai Trung xen lẫn buồn vui. Con đò rời bến sông, làng quê xa dần trong đôi mắt Thi

- Vào Sài Gòn nhớ viết thư và nhớ…về với anh nhé Thi…

- Hoa cải ngồng em sẽ về….

….

…Khi những cơn gió lạnh tràn về, vậy mà đã hơn mười năm kể từ ngày ấy…Bao mùa cải ngồng mà Thi vẫn để lại lời hẹn nơi bến sông. Bao mùa cánh đồng hoa cải bên sông sáng bừng một màu vàng rực rỡ nhuộm cả lòng sông mà Thi vẫn lỗi hẹn không về.

Sài Gòn phố thị với những ánh đèn xa hoa đã làm Thi xa dần những luống hoa cải, xa dần cái bình dị của chốn đồng quê. Từ bao giờ chính Thi cũng không nhận ra cô bắt đầu thích những bó hoa hồng nhung đỏ thắm, những cánh lan kiêu sa hơn từ những người bạn trai đất Sài Gòn lịch lãm. Từ bao giờ chính Thi cũng không nhận ra, mùi hoa cải hăng hắc ngày xưa cô rất thích bỗng trở nên khó chịu so với những chai nước hoa đắt tiền mà những người bạn trai giàu có gửi tặng cho cô gái xứ Bắc có cái nhan sắc mặn mà và giọng nói ngọt ngào như Thi. Từ bao giờ những bộ trang phục thời thượng đã thay thế cho bộ quần áo giản dị quê mùa của cô thôn nữ. Thi bừng sáng với bao vệ tinh vây quanh cô, Thi cảm thấy hài lòng với những gì cô đang có. Cảm giác về mùi hoa cải nồng nồng chìm dần vào quên trong tâm hồn Thi.Và rồi trong số những vệ tinh hào hoa ấy Thi đã chọn cho mình một người đưa đón mà đám bạn cô thường ví von “trai tài gái sắc”. Đêm sinh nhật lần thứ 20 của Thi, lẫn trong số quà cáp đắt tiền một món quà nằm chơ vơ nhàu nát đến tả tơi chính là bó hoa đơn sơ màu vàng bé nhỏ Trung để lại. Người đàn ông của Thi đã vô tình vất vào sọt rác với lời càu nhàu “Ai mà để bó hoa xấu xí này ở đây vậy em?”….Một thoáng hẫng hụt vụt qua trong Thi nhưng cái hôn đam mê và những món quà đắt tiền khác đã khiến Thi quên nhanh điều ấy, quên nhanh thời gian trôi thật mau, và cô chẳng thể biết khuất sau hàng cây trên dãy phố có một bóng người buồn bã quay lưng bước đi hướng về sân ga chờ chuyến tàu xuôi về đất Bắc…

Cuối năm ra trường Thi không trở về làng quê, cô quyết định bước lên xe hoa về làm vợ người đàn ông đã đưa đón cô bao lâu. Nghiễm nhiên trở thành vợ của một giám đốc công ty vàng bạc có tiếng tăm tại thành phố Sài Gòn. Lấy nhau chừng 2 năm, vợ chồng Thi có đứa con gái đầu lòng xinh xắn. Cuộc sống vương giả khiến Thi hài lòng, chồng Thi rất yêu vợ nhưng khoảng thời gian ở nhà của chồng Thi rất ít. Những chuyến làm ăn xa nhà ngày một nhiều, thậm có tháng chồng Thi chỉ ở nhà vài ngày lại xách vali ra nước ngoài làm ăn. Căn nhà rộng rãi của hai mẹ con bỗng trở nên càng trống trải, cảm giác cô đơn lạnh lẽo khiến Thi trở nên trầm lặng u hoài. Chồng Thi trong mỗi chuyến công tác xa nhà vẫn thường điện thoại về cho vợ nhưng với Thi điều ấy không đủ, cảm giác trống vắng luôn phủ lấy tâm trạng của Thi. Từ ngày cưới, chưa lần nào sau đó chồng Thi đưa vợ về quê và hầu như cũng chưa từng có ý nghĩ đó. Công việc quá bận rộn và khoảng cách đường xá đi về xa xôi nên chồng Thi cũng quên đi việc về thăm bố mẹ vợ. Chồng Thi yên tâm rằng đã lo lắng cho Thi rất đầy đủ về mọi thứ, nhưng có một điều chồng Thi không nhận ra là thỉnh thoảng những nét buồn phảng phất xuất hiện trong đôi mắt Thi.

Sống trong đầy đủ vật chất nhưng chợt một ngày Thi nhận ra trong Thi thèm khát một điều gì đó. Nỗi thèm khát ấy cứ hừng lên trong từng đêm mất ngủ. Chập chờn đâu đó trong từng giấc mộng mị Thi như ngửi thấy một mùi hương quen thuộc đã xa.Một sáng cuối năm bước chân ra phố thị, bỗng một màu vàng rực nhô lên giữa đám lá xanh thật quen thuộc đập vào mắt Thi. Cái màu vàng rực ấy xuất hiện trên giỏ xe của một cô gái gánh hàng rau. Trái tim Thi bỗng nhiên thắt lại, Thi chợt nhớ….Thi đã từng lỗi hẹn với một người. Bao mùa cải ngồng rồi Thi chưa trở lại bến sông xưa? Bao mùa cải đã qua Thi đã quên mất con đò ngày xưa?

Thi cảm nhận đâu đây trong sương khói, làn điệu chèo sóng sánh như bước chân thôn nữ ngày xưa. Những vạt cải trổ hoa vàng tươi tắn, dung dị bỗng hiện lên thật rõ nét trong tâm trí Thi và cô quyết định để lại lá thư cho chồng và đưa con gái về thăm quê.

….

..

Tiếng hò từ bên kia sông bỗng vọng lại nghe sao mà da diết:

“À ơi, hoa bay lên trời, cây chi ở lại…

À ơi hoa cải lên trời, rau răm ở lại, chịu nhiều đắng cay …

À ơi em đi lấy chồng anh vẫn một mình …

À ơi táo rụng sân đình, thương anh một mình,

Một mình …

Nhớ em …”

Thi tránh ánh mắt đăm chiêu pha chút xót xa của Trung đang hướng về phía cô…Trời chiều bàng bạc giăng mây, khói sương bảng lảng lòng người mang mang…

- Mẹ ơi, hoa vàng đẹp quá, là hoa gì vậy mẹ?

Giọng nói trong trẻo của đứa con gái bé nhỏ từ phía sau kéo Thi ra khỏi cảm xúc bồi hồi, Thi tránh ánh mắt của Trung, cô ngồi thụp xuống ôm lấy con gái khẽ cười:

- À, đó là hoa cải con ạ

- Thích quá, mẹ ơi con hái nhé

Thi nhìn theo đứa con gái bé bỏng đang thích thú chạy ào về phía những luống hoa vàng rực giữa trời chiều làng quê yên bình mà lòng chợt thắt lại. Cảm giác choáng ngợp giữa sắc vàng hoa cải làm lòng Thi bỗng ướt mềm, cô nhìn thấy thời thơ ấu trong veo của mình trong đôi mắt cô con gái bé bỏng với những bước chân trần trên luống hoa vàng ngày xưa…. Thi phóng tầm mắt trên các bãi đất phù sa ven sông, cô nhận ra cải từng luống trổ ngồng thẳng vút, có những vạt hoa cải cao đến tận thắt lưng vươn mình ra đón ngọn gió lạnh từ sông Đuống tràn vào, sắc vàng rực rỡ đẹp đến mê mẩn…

- Thi hạnh phúc không?

Thi khẽ gật đầu im lặng nhìn ra bến sông.

- Vậy thì tôi yên lòng

- Anh lấy vợ đi

- uhm…chờ mùa cải ngồng năm tới tôi sẽ…

- Thật không?

- Thi sẽ về chứ?

- Thi sẽ về cùng gia đình chúc phúc cho anh, chắc chắn sẽ không lỗi hẹn.

Trung nhìn cô khẽ mỉm cười .Hoa cải trải vàng bên con sông Đuống, gió lạnh không còn làm lòng Thi tê tái, tiếng cười trong trẻo của cô con gái bé bỏng vang lại từ bên những luống hoa vàng đang làm lòng Thi ấm hơn rất nhiều.….

….

Tiếng chuông điện thoại đi động reo vang, Thi hấp tấp mở ra nghe. Nhận ra giọng nói của chồng ở đầu dây:

- Em và con đang ở đâu , anh về không thấy hai mẹ con lo quá.

- Em………..em ra thăm bố mẹ …em muốn đón tết ở quê..

- Thôi không sao, em cứ ở đó anh sẽ ra đón Tết với bố mẹ rồi đón hai mẹ con về…

- Thật không anh?- Thật…em và con nhớ giữ ấm, có vẻ ngoài ấy đang lạnh.

- Vâng…vâng…khi nào anh ra

- Anh đi book vé ngay…

Thi hít một hơi thật sâu mùi hương hăng hắc nồng nàn của hoa cải từ triền sông bay vào thấy lòng cô thật nhẹ nhõm. Ngoài kia tháng giêng giáp Tết cải đã trổ ngồng nhuộm vàng ruộm cả lòng sông, bụi phấn hoa vàng lấm tấm bay dắt đầy mái tóc và quần áo Thi. Chưa bao giờ Thi có cảm giác mùa cải ấm áp nồng nàn và yên bình như mùa hoa cải năm nay.

[January 04, 2008

Written by JollyBee]

Nếu thật buồn em hãy về với biển

Biển vẫn xanh như thủa ấy vừa yêu

Dấu hết bão giông vào tấm lòng sâu thẳm

Biển bình yên biễn hát phiêu diêu.

Nếu thật buồn em hãy về với biển

Về bãi cát xưa tìm dấu tích lâu đài

Em sẽ thấy cát dưới chân mình mặn

Ngỡ chạm vào xưa cũ dấu chân ai.

Nếu thật buồn em hay về với biển

Viết ước mơ lên nhưng vỏ sò

Và hãy viết tên em lên cát

Ở chỗ chúng mình đã viết ngày xưa.

Nếu thật buồn em hãy về với biển

Sẽ ngập vầng trăng ngập sóng phía xa mờ

Em sẽ thấy bóng một người còn thao thức

Sẽ thấy còn nguyên vẹn một giấc mơ….